Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2024 r., III FPS 2/24

Budynki, sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków w rozumieniu art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1151 z późn. zm.) jako mieszkalne, przeznaczone do najmu, w ramach prowadzonej przez podatnika podatku od nieruchomości (wynajmującego) działalności gospodarczej, w takiej części, w jakiej służą zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych najemców, należy traktować jako budynki mieszkalne lub ich części, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 70 z późn. zm.).

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2024 r., III FSK 4345/21  

(…) zwolnieniem z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (u.p.o.l.) objęte są budowle infrastruktury portowej, morskiej i rzecznej, budowle infrastruktury zapewniającej dostęp do portów morskich i rzecznych oraz zajęte pod nie grunty. Zwolnieniem objęte są również przystanie morskie.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ponieważ ustawodawca nie użył po wyrazie "portów" przymiotnika "morskich", czyli nie wyraził wprost woli zwolnienia od podatku budowli infrastruktury zapewniającej dostęp wyłącznie do portów morskich, to zgodnie z zasadą określoną w art. 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, wskazaną wcześniej wątpliwość należy rozstrzygnąć na korzyść podatników, tj. uznać, że zwolnieniem objęte są budowle infrastruktury zapewniającej dostęp do portów morskich i rzecznych. Poza tym, brak dookreślenia w omawianym sformułowaniu, iż chodzi o porty morskie można ocenić jako zamierzone działanie ustawodawcy. Skoro bowiem nie zawęził zwolnienia budowli infrastruktury portowej wyłącznie do portów morskich, to konsekwentnie nie ograniczył zwolnienia budowli infrastruktury zapewniającej dostęp tylko do portów morskich.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2022 r., III FSK 957/21

1. W świetle art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 ze zm.) w związku z art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, fundament, wydzielone z przestrzeni przegrody budowlane i dach stanowią zespół nierozłącznie powiązanych ze sobą elementów, wzniesionych z materiałów budowlanych, tworzących trwale związaną z gruntem i jednolitą konstrukcyjnie całość, jaką jest budynek, którego cechą wyróżniającą jest istnienie powierzchni użytkowej.

2. „Dach”, w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 ze zm.) winien stanowić integralną i trwałą część konstrukcji budynku, całkowicie pokrywającą powierzchnię wewnętrzną takiego obiektu budowlanego, zaliczaną do powierzchni użytkowej, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., a jednocześnie zabezpieczającą całość przed negatywnym oddziaływaniem czynników atmosferycznych.  

3. Niewymagająca nadzwyczajnych zabiegów budowlano-technologicznych, możliwość odłączenia obiektu budowlanego od podłoża, bez naruszenia jego dotychczasowej struktury i konstrukcji, a w konsekwencji możność przeniesienia go w inne miejsce w tej samej postaci, wyklucza kwalifikację takiego obiektu do kategorii budynków w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. z uwagi na to, że nie spełnienia on warunku trwałego związania z gruntem

Uchwała 7 sędziów NSA w sprawie opodatkowania budowli podatkiem od nieruchomości - sygn. akt III FPS 1/21

W dniu 29 września 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów po rozpoznaniu zagadnienia prawnego przekazanego przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 13 lipca 2021 r., sygn. akt III FSK 1611/21 podjął następującą uchwałę:

„Obiekt budowlany, będący budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 63, poz. 613 ze zm.), może być dla celów opodatkowania podatkiem od nieruchomości uznany za budynek w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jeżeli spełnia kryteria bycia budynkiem wymienione w tym przepisie, a jego wyróżniającą cechą jest powierzchnia użytkowa, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.” – uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 29 września 2021 r., sygn. akt III FPS 1/21

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2021 r., III FSK 3161/21

Przepis art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. dotyczy posiadania rzeczy (nieruchomości), nie zaś praw z nieruchomością związanych, w tym służebności przesyłu. Wynika to choćby z istoty opodatkowania podatkiem od nieruchomości, który jako podatek o charakterze majątkowym obciąża nieruchomość, nie zaś prawa z nią związane. Wobec powyższego, podatnikiem podatku od nieruchomości w sytuacji określonej w art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. będzie podmiot, który zawarł umowę ze Skarbem Państwa, bądź też posiada nieruchomość na podstawie innego tytułu prawnego jako posiadacz zależny. Jeżeli natomiast z zawartej umowy wynika, że nie przeniesiono na taki podmiot posiadania, któremu można przypisać cechę posiadania zależnego, lecz ma on jedynie prawo korzystania z nieruchomości Skarbu Państwa w zakresie odpowiadającym posiadaniu służebności, nie będzie mógł być uznany za podatnika tego podatku.

Z treści art. 2 ust. 2 u.p.o.l. nie wynika, aby na gruntach zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej nie mogła być prowadzona inna działalność, w tym leśna, o ile specyfika prowadzonej działalności gospodarczej na to pozwala. Nie ma to jednak wpływu na opodatkowanie takich gruntów, o ile są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej oraz jest to główny i podstawowy cel ich wykorzystywania. Podkreślić należy, że to właśnie posadowienie na gruncie i przebieg nad gruntem urządzeń służących przesyłowi energii wpływa na możliwość sposobu korzystania z gruntu (ogranicza możliwość prowadzenia działalności leśnej), a nie odwrotnie. Wobec tego nieprawidłowy jest pogląd, że nieodzowną cechą zajęcia gruntu na prowadzenie działalności gospodarczej jest stan, w którym wyłączona jest w ogóle możliwość prowadzenia na tych gruntach innego rodzaju działalności (w niniejszej sprawie leśnej).

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2020 r., II FSK 1196/18

Przeniesienie prawa własności nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu hipotecznego obciążającego tę nieruchomość, dokonane w ramach czynności świadczenia w miejsce wykonania, nie stanowi odpłatnego zbycia nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przeniesienie prawa własności nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu nie ma odpłatnego charakteru, gdyż przenoszący to prawo nie uzyskuje przysporzenia majątkowego – nie powiększają się jego aktywa majątkowe, a jedynie zmienia się ich struktura.

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2019 r., II FSK 1456/17

W przypadku budowy budynku na podstawie decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 36a) ustawy - Prawo budowlane, dochodzi do budowy tego samego budynku na podstawie projektu budowlanego, który wchodzi w miejsce pierwotnego projektu budowlanego, które to okoliczności należy uwzględnić przy wykładni pojęcia „zakończenie budowy”, o którym mowa w art. 6 ust. 2 ustawie o podatkach i opłatach lokalnych.

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2019 r., II FSK 3032/18

Na podstawie przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 716) w brzmieniu od 1 stycznia 2017 r. zwolnieniu podatkowemu podlegają grunty rozumiane jako całe działki ewidencyjne, na których znajdują się budynki i budowle infrastruktury kolejowej wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1727
z późn. zm.), która jest udostępniana przewoźnikom kolejowym.

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2019 r., II FSK 563/17

Umowa zawarta między posiadaczem nieruchomości, nawet zależnym, a użytkownikiem wieczystym nie prowadzi do powstania obowiązku podatkowego tego posiadacza w podatku od nieruchomości na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2018 r., II FSK 1897/18

Nośnik reklamowy, stanowiący tzw. billboard, składający się z jednej, wspólnej, metalowej konstrukcji nośnej (słupa), na szczycie którego zostały umieszczone dwa ekrany ekspozycyjne o płaskich powierzchniach, skierowane w różnych kierunkach, nie może zostać uznany za urządzenie reklamowe w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3a) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 716 ze zm.) w zw. z art. 2 pkt 16b ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016 r., poz. 778 ze zm.).

 wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2018 r., II FSK 3769/17

 Odjęcie dłużnikowi - właścicielowi zajętej nieruchomości w trybie art. 935 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1822 ze zm.) zarządu tą nieruchomością nie uchyla ciążącego na nim z mocy art. 3 ust. 1 pkt 1 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 849 ze zm.) obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości; zarządca ustanowiony w trybie art. 931 § 2 k.p.c. działa na zewnątrz, tj. wobec osób trzecich na cudzą rzecz i w cudzym interesie, z samego faktu odjęcia zarządu i przekazania go innemu podmiotowi nie można natomiast domniemywać oddania nieruchomości w posiadanie samoistne.

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2018 r., II FSK 3346/17

Zgodnie z art. 999 § 1 i § 2 k.p.c. prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności przenosi własność na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia na rzecz nabywcy prawa własności przez wpis w księdze wieczystej, a ponadto powtarzające się daniny publiczne przypadające z nieruchomości od dnia prawomocności postanowienia o przysądzeniu własności ponosi nabywca. Regulacja ta z mocy art. 1004 k.p.c. znajduje zastosowanie również do egzekucji z użytkowania wieczystego. Zasada konstytutywności wpisu do księgi wieczystej przeniesienia prawa użytkowania wieczystego z art. 27 u.g.n. nie może mieć w tym przypadku zastosowania, gdyż uprawomocnienie się postanowienia w przedmiocie przysądzenia użytkowania wieczystego warunkuje nie tyle powstanie nowego prawa, co przejście już istniejącego (przysługującego dotychczas dłużnikowi egzekwowanemu) na nabywcę. (…)

Ponadto na mocy art. 999 § 2 k.p.c. od chwili uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności powtarzające się daniny publiczne przypadające z nieruchomości od dnia prawomocności postanowienia o przysądzeniu własności ponosi nabywca. Regulacja ta dotyczy zatem zarówno opłat za użytkowanie wieczyste (por. wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt III Ca 859/11, publ. LEX nr 1714211), jak i obciążających nieruchomość oddaną w wieczyste użytkowanie podatków od nieruchomości, dla których cezurą jest data uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności, a nie wpis tego prawa na rzecz nowego właściciela
w księdze wieczystej.

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2018 r., II FSK 729/16

Wynikająca z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (w skrócie: u.p.o.l.) zasada pierwszeństwa obowiązku podatkowego samoistnego posiadacza nieruchomości przed jej właścicielem ma również zastosowanie w przypadku, gdy samoistnym posiadaczem nieruchomości jest jeden z jej współwłaścicieli, co powoduje, że określona w art. 3 ust. 4 u.p.o.l. zasada solidarności obowiązku podatkowego współwłaścicieli nie ma w tym przypadku zastosowania.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2018 r., II FSK 314/16

(1) W stosunku do gruntów należących do Skarbu Państwa, zarządzanych przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe - terenów różnych oznaczonych symbolem „Tr”, które zostały wydzielone specjalnie na potrzeby rurociągów, status podatnika podatku od nieruchomości, na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 849 ze zm.) w związku z art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz. U z 2014 r. poz. 121 ze zm.) posiada przedsiębiorca eksploatujący rurociąg, na rzecz którego przeniesiono posiadanie pasa gruntu (tj. w tzw. rzucie rurociągu powiększonego o pas bezpieczeństwa) poprzez ich odpłatne udostępnienie;

(2) zawartego w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.; dalej: u.p.g.k.) zwrotu „wymiar podatku” w odniesieniu do podmiotu ujawnionego w ewidencji gruntów i budynków nie można rozpatrywać w sposób automatyczny; nie zawsze jest tak, że podmiot, który widnieje w ewidencji gruntów i budynków jako właściciel jest równocześnie posiadaczem nieruchomości.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2018 r., II FSK 3565/15

W kontekście art. 3 ust. 1 pkt 4 lit.a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, w sytuacji wydzierżawienia lub wynajęcia rzeczy będącej w trwałym zarządzie, podatnikiem podatku od nieruchomości będzie dzierżawca (najemca) jako posiadacz zależny nieruchomości na podstawie umowy zawartej z właścicielem w rozumieniu tego przepisu.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2017 r., II FSK 1241/17

 Przez grunty związane z budynkami mieszkalnymi, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, należy rozumieć nie tylko grunty, na których taki obiekt budowlany został posadowiony, ale również grunty doń przylegające, zapewniające właściwe korzystanie z tego budynku, niezbędną obsługę budynku oraz jego mieszkańców, w tym w zakresie odpowiedniego skomunikowania, zabezpieczenia porządku, rekreacji (np. place dla dzieci) oraz zaspokojenia innych niezbędnych potrzeb związanych z korzystaniem z powierzchni mieszkaniowej budynku.

 Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2017 r., II FSK 2185/15

W przypadku wielości podmiotów solidarnie zobowiązanych podatkowo, tak jak ma to miejsce w podatku od nieruchomości stosownie do treści przepisów art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, powstanie zobowiązania podatkowego w danym podatku ma miejsce jedynie wówczas, gdy decyzja podatkowa zostanie doręczona wszystkim na których ciąży solidarny obowiązek podatkowy

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 2017r., II FSK 2184/15

Przepis art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych znajdzie zastosowanie także wtedy, gdy wyodrębnione co najmniej dwa lokale będą należały do tego samego podmiotu, a więc jak w zdarzeniu przyszłym przedstawionym we wniosku, gdy odrębna własność lokali zostanie ustanowiona przez wnioskodawcę dla siebie.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 kwietnia 2017 r., II FSK 630/15

Należy przyjąć, że użyte w art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych i art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane określenie „trwale związany z gruntem” nie powinno być rozumiane w znaczeniu, o którym mowa w art. 47 § 2 i 3, w związku z art. 48 Kodeksu cywilnego, lecz w znaczeniu językowym.

(Z glosą (aprobująca) wykładowcy SPPGN - prof. Pawła Borszowskiego, Samorząd Terytorialny 2018, nr 3, s. 85-90).