← Back

hasło: drogi publiczne - nabycie z mocy prawa

 

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2017 r., I SA/Wa 415/17

Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną  (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, niestanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że grunty nie stanowiące własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. ich własnością.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wyraźnie akcentuje się, że zajęcie nieruchomości pod drogę oraz jej urządzenie na tej właśnie nieruchomości w dacie 31 grudnia 1998 r. musi być w sposób niebudzący wątpliwości udowodnione, bowiem art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. dotyczy tylko terenów zajętych przed dniem wejścia w życie ustawy pod drogi publiczne i jako takich funkcjonujących w dniu 31 grudnia 1998 r. Zajęcie terenu i wybudowanie drogi publicznej stworzyło bowiem w takiej sytuacji nieodwracalny stan faktyczny. Powyższe przesłanki muszą być spełnione łącznie, a niespełnienie chociażby jednej z nich wyklucza możliwość nabycia przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości, na podstawie tego przepisu.

 

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2018 r., I OSK 1895/16

Regulacje prawne dotyczące nabywania nieruchomości pod drogi przewidziane w art.73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) i w art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami są odrębnymi opartymi na innych przesłankach unormowaniami przewidującymi przejmowanie nieruchomości na cele drogowe i określające zasady ustalenia odszkodowania za to przejęcie. Regulacje te nie nakładają się na siebie, co oznacza, że jeżeli działki zajęte pod drogi publiczne przeszły z dniem 1 stycznia 1999 r. na własność odpowiednich podmiotów na podstawie art.73 wskazanej wyżej ustawy, to nawet podział dokonywany po dniu 1 stycznia 1999 r. musi uwzględniać stan prawny ustalony na podstawie art.73 ustawy z 1998 r., nawet jeżeli nie została wydana decyzja wojewody potwierdzająca ten stan (vide: Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz pod redakcją Gerarda Bieńka. LexisNexis Warszawa 2011 r., str.489). Jeśli więc przejęcie gruntu nastąpiło na podstawie art. 73 ustawy z 1998 r., to przyznanie odszkodowania nie może nastąpić na podstawie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

 

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2018 r., I OSK 841/16

Przepis art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) przewiduje odszkodowanie za nieruchomości, które w dniu 31 grudnia 1998 r. pozostawały we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, niebędące ich własnością, a zarazem zajęte pod drogi publiczne, które z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Odszkodowanie to mogło być przyznane wówczas, gdy właściciel takiej nieruchomości złożył stosowny wniosek w okresie między 1 stycznia 2001 r. a 31 grudnia 2005 r. Roszczenie o odszkodowanie wygasało z mocy prawa po upływie tego terminu. Podkreślić trzeba, ze regulacja ta była niejednokrotnie przedmiotem oceny, dokonywanej przez Trybunał Konstytucyjny, który w swoich orzeczeniach konsekwentnie stał na stanowisku, iż jest ona zgodna z Konstytucją RP (zob. wyrok TK z dnia 14 marca 2000 r., sygn. P 5/99; wyrok TK z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. SK 11/02; wyrok TK z dnia 15 września 2009 r., sygn.. P 33/09 oraz
wyrok TK z dnia 19 maja 2011 r., sygn. K 20/09).

Termin wskazany w art. 73 ust. 4 przepisów wprowadzających ma charakter materialny, co oznacza, że nie podlega on przywróceniu, niezależnie od powodów jakie były przyczyną jego uchybienia.
W konsekwencji złożenie wniosku o odszkodowanie już po tym terminie czyni roszczenie bezpodstawnym, jako że wygasło ono z mocy prawa po upływie tego terminu.


                                                  Studia Podyplomowe Prawa Gospodarki Nieruchomościami, ul. Uniwersytecka 22/26, 50-145 Wrocław
                                                  Administracja strony: tg@sppgn.pl
                                                  Designed by Red Line Media
                                                  © 2018 All Rights Reserved.